Algemeen
Inleiding en geschiedenis
Van graankorrel naar glas
Kiezen, bewaren, serveren en genieten
Bierstijlen
De Belgische Bierdatabank
Andere brouwnaties
Woordenlijst
Home
 
          
banner
Tsjechië

Tsjechië

Sommigen beschouwen de Tsjechische Republiek als de grootste biermakende natie en het land is trots op zijn brouwtraditie. Tsjechische brouwers waren misschien de eersten die, ruim 1000 jaar geleden, hop gebruikten. Later ontdekten zij 's werelds populairste bierstijl: pilsener.

Genieten van een Pilsner Urquell op het terras van de U Zelenku pub met uitzicht op het betoverende Praag.

De eerste in alle ontwikkelingen op het gebied van bier willen zijn, is bijna een nationale obsessie. Tsjechen claimen het eerste biermuseum ter wereld; het eerste bierhandboek, uitgegeven in 1585 door Tadeás Hájek; het eerste pilsener en de eerste Budweiser.

De eerste Tsjechische brouwerij werd in 1118 in Cerhenice gebouwd en vanaf 1101 werd fijne kruidige hop uit Zatec (in Duitsland bekend als Saaz) en Ustek via de Elbe naar Hamburg verscheept. Veel steden kregen vanaf de 13e eeuw het recht coöperatieve 'stadsbrouwerijen' te stichten. Boheemse hop was zo kostbaar dat koning Wenceslas IV beval dat ieder die werd betrapt op het uitvoeren van hopstekken moest worden gedood.

Tsjechische bieren waren bruin van kleur tot 1842, toen de Beier Josef Grolle door de hele stad Plzen werd aangenomen om voor de Plzensky Prazdroj-brouwerij een nieuw bier te ontwikkelen, als concurrent van een nieuwe, uit Wenen opkomende stijl. Een grote technische vooruitgang was destijds de aandrijftechniek, met vooral voordelen in de massaproductie van glaswerk. Bekeken door de nieuwe glazen, was Grolles heldere, goudkleurige, koud gegiste bier visueel aantrekkelijk en zijn kruidige hop en zoete geur en smaak van de Moravische mout waren sensationeel. Het kreeg de naam Pilsner Urquell (van Plzen en de 'originele bron') en de stijl, nu bekend als pils of pilsner, zond schokgolven door Europa. Plzensky Prazdroj produceert nu eenvijfde van al het Tsjechische bier en is de grootste exporteur. Een andere vooraanstaande brouwstad is Ceské Budejovice. Ooit heette die Budweis - vandaar de naam van zijn belangrijkste product: Budweiser Budvar. Een eeuwenoude merkenstrijd over de naam woedt nog tussen Budvar en de Amerikaanse brouwerij Anheuser-Busch (nu deel van AB Inbev).

De Tsjechtische industrie werd na de Tweede Wereldoorlog genationaliseerd toen het land een communistische staat werd. Gebrek aan investeringen in nieuwe apparatuur en technologie betekende dat de traditionele brouwmethoden nog in gebruik waren toen het systeem in 1989 instortte. Interessant in de Tsjechische brouwindustrie is dat bieren er worden gerangschikt in graden volgens een in de 17e eeuw door professor Balling in Praag bedachte methode. Verwarrend is dat de graden niet slaan op het alcoholgehalte maar op de mate van moutextractie. Een 12° bier bijvoorbeeld heeft circa 5% alcohol.

Iets voor de dames?

Genieten van een Pilsner Urquell op het terras van de U Zelenku pub met uitzicht op het betoverende Praag.
Dit donkere bier van de Kozelbrouwerij in Velké Popovice, nabij Praag, ziet eruit als een knock-out bier, maar heeft slechts 3,8% alcohol.

Dit donkere bier van de Kozelbrouwerij in Velké Popovice, nabij Praag, ziet eruit als een knock-out bier, maar heeft slechts 3,8% alcohol.

Niet alle Tsjechische bieren zijn pilseners. Donkere bieren (cerné) en lichte (svetlé) zijn heel populair. Enkele van de beste voorbeelden komen van Kozel, Herold en Krusovice. Om hun betrekkelijk lage alcoholgehalte, worden donkere bieren vaak 'damesbier' genoemd. Volgens de experts is de beste drinktemperatuur ervoor tussen 7 en 10 °C. De Tsjechische, voor een Oscar genomineerde, film 'Mijn kleine dorp' uit 1987 - gekozen tot 's lands beste filmkomedie - onthult de beste plek om zeker te zijn van de optimale temperatuur voor het bier: op de zevende trede van de keldertrap.

Brouwerijen die de dienst uitmaken in Tsjechië

Tsjechië is niet enkel Pilsner Urquell zoals uit de volgende lijst blijkt. Klik op de naam van de brouwerij en je krijgt een overzicht van hun beste bieren:

  1. Bernard
  2. Budweiser Budvar
  3. Eggenberg
  4. Gambrinus
  5. Herold
  6. Kozel
  7. Krusovice
  8. Ostravar
  9. Pilsner Urquell
  10. Platan
  11. Radegast
  12. Regent
  13. Samson
  14. Staropramen
  15. U Fleku
  16. Zatec