Algemeen
Inleiding en geschiedenis
Van graankorrel naar glas
Kiezen, bewaren, serveren en genieten
Bierstijlen
De Belgische Bierdatabank
Andere brouwnaties
Woordenlijst
Home
 
          
banner
Belgische klassieke bieren

Belgische klassieke bieren

De meest individualistische brouwers op de wereld zijn die in België. Sommige bieren in dit land zijn zo karakteristiek dat ze in geen enkele stijl passen. Daaronder zijn verschillende klassieken die zoveel navolgers hebben gekregen dat zij zelf stijlen zijn geworden.

Rood bier van Rodenbach rijpt in enorme eikenhouten tanks, ongeveer als in een wijnmakerij, tot het rijp is voor het predikaat 'Grand Cru'.

Vlaams rood

De meest verfrissend wrange van alle bieren zijn enkele roodachtig bruine brouwsels in zo'n tien steden in Vlaanderen. Hun scherpte is gedurfd tot op het azijnachtige af. Dit mag een onwaarschijnlijke aanbeveling voor bier lijken, maar zal worden begrepen door wie geniet van de balsamieke kruiderijen in Italië of van een Griekse retsina. Deze bieren krijgen doorgaans hun kleur van Weense mout. Hun wrangheid krijgt zijn dorstlessende karakter tijdens lange rijpingsperioden (soms meer dan twee jaar) in vaste houten tanks, waarin zich zuur producerende bacteriën ophouden. De beroemdste brouwerij van deze stijl, Rodenbach, heeft in tien hallen zo'n 200 van deze tanks staan, waarvan enkele meer dan 500 hl bevatten; het is misschien wel 's werelds meest ongewone brouwerij.

Een nieuwere producent is New Belgium Brewery in Colorado (VS). Deze brouwerij gebruikt geen houten tanks, maar wijnvaten uit Napa Valley.

Rood bier van Rodenbach rijpt in enorme eikenhouten tanks, ongeveer als in een wijnmakerij, tot het rijp is voor het predikaat 'Grand Cru'.
Gouden Carolus Classic is een bier gebrouwen door brouwerij 'Het Anker' in Mechelen. Het is een uitstekend voorbeeld van een typisch Vlaams Bruin bier.

Gouden Carolus Classic is een bier gebrouwen door brouwerij 'Het Anker' in Mechelen. Het is een uitstekend voorbeeld van een typisch Vlaams Bruin bier.

Vlaams bruin

Er is geen duidelijke scheidslijn meer tussen Vlaams rood en de mildere, meer donkere specialiteiten gemaakt in en rondom Oudenaarde en verder oostelijk. Het klassieke bruin in Oudenaarde, Liefmans Gouden Band, is de laatste jaren omgevormd tot een sterker, zoeter bier en vooral bekend als de basis van een kriek en een framboise. Het blijft een zeer karaktervol bier en soortgelijke producten met variërende graden wrangheid of zoetheid karakteriseren het brouwen in de Vlaamssprekende delen van België. Sommige zijn gekruid en uitschieters zijn de Gouden Carolus-variaties in Mechelen.

Saison Dupont is de klassieker onder de Saisonbieren.

Saison Dupont is de klassieker onder de Saisonbieren.

Saisons

Deze zomerse seizoensbieren waren oorspronkelijk de verfrissers en versterkers van de boerenbevolking in Hainaut (Henegouwen) in Wallonië. Na enkele decennia geleden bijna te zijn verdwenen, zijn ze nu gewild en worden ze ook in andere Franssprekende provincies en in Vlaanderen gemaakt. Zo'n tien Belgische brouwers produceren saison, en in de Verenigde Staten hebben de laatste jaren veel meer brouwers de stijl overgenomen. Saisons hebben gewoonlijk een kenmerkende bronzen kleur, een enorm kruidig, fruitig bouquet en een stevig, fris, zuiver mondgevoel, het laatste waarschijnlijk dankzij hard water. Hoewel ze deze kenmerken delen, verkrijgen ze die door allerlei verschillende methoden. Het is moeilijk het geheim van saison te benoemen, maar de meeste liefhebbers geloven dat het zit in die raadselachtige levenskracht, de gist. Een klassiek voorbeeld is Saison Dupont, gemaakt in wat de klassieke Belgische boerderijbrouwerij is.

De Koninck bier is een voorbeeld van een Belgische Ale, ook wel Spéciale Belge genoemd.

De Koninck bier is een voorbeeld van een Belgische Ale, ook wel Spéciale Belge genoemd.

Belgische Ales

Terwijl bijna alle Belgische specialiteiten 'ale' kunnen worden genoemd, zijn er Belgische producten die sterk op Britse Ales lijken. Sommige zijn bewuste kopieën, andere worden in licentie van Britse brouwers geproduceerd en enkele zijn voorbeelden van een eigen Belgische stijl. Ze kunnen de term 'ale' op het etiket dragen of worden aangeduid als 'Spéciale Belge'. Hoewel de stijl terugloopt, zijn er nog veel voorbeelden, met als bekendste Palm en De Koninck. Deze laatste, de trots van Antwerpen, heeft een karakteristiek zachte, zuivere moutigheid, in evenwicht met een mooi fris Saaz-hopkarakter. Zoals veel bieren overal op de wereld, komt het van het vat veel beter tot zijn recht dan uit de fles.

Het duivelse zit in het detail: Duvelglazen zijn aan de binnenkant gegraveerd, waardoor meer bubbels in de kraag vrijkomen.

Het duivelse zit in het detail: Duvelglazen zijn aan de binnenkant gegraveerd, waardoor meer bubbels in de kraag vrijkomen.

Ondeugende bieren

Buitenlanders spreken de naam van Belgiës beroemdste sterke gouden ale vaak verkeerd uit als 'Duvèl'. Dit bier wordt niet in het Franssprekende deel van het land gemaakt, maar in het hart van Vlaanderen. Toen het voor het eerst werd geproduceerd, moet een van de brouwerijknechten hebben uitgeroepen: 'Het is precies 'nen duvel!' Vandaar de naam, een verbastering van het Vlaamse woord voor Zijne Satanische Hoogheid de duivel. Het bier kan iemand inderdaad verleiden. Ten eerste merken mensen die menen dat donkere bieren sterk en lichte bieren onschuldig zijn dat ze bedrogen uitkomen als ze een 'doevel' (de juiste uitspraak) bestellen. Ook het bloemige aroma en de relatief lichte body bieden geen waarschuwing dat dit een bier van 8,5% is. Er wordt veel suiker gebruikt, maar zonder het onaangename kandijachtige dat het resultaat had kunnen zijn. Het geheim van de duivel zit in de keuze van een ongebruikelijk bleke mout, mooi geurige Saaz- en Stieremarkse hop, en een zeer zuiver productieproces met lange perioden van warme en koude rijping. Het resultaat is een bier met een bijzondere individualiteit, vaak met weinig succes gekopieerd. Bijna alle na-apers gebruiken namen die op zijn minst op ondeugendheid duiden, zo niet op puur duivelse oogmerken.

Dubbel en tripel - In België produceert water dat driemaal door de beslagkuip loopt het sterkste bier in de eerste run: circa driemaal zo sterk als dat van de derde run, vandaar de term 'tripel'. Ertussenin komt het 'dubbel' van de tweede run. Voordat iedereen kon lezen, kregen de biervaten een brandmerk om de sterkte aan te geven. Het gebruikelijkste motief was een kerkelijk kruis: enkel, dubbel en drievoudig. Op de foto een Westmalle Trappist Tripel. Westmalle is de oudste trappistenabdij ter wereld.

Dubbel en tripel - In België produceert water dat driemaal door de beslagkuip loopt het sterkste bier in de eerste run: circa driemaal zo sterk als dat van de derde run, vandaar de term 'tripel'. Ertussenin komt het 'dubbel' van de tweede run. Voordat iedereen kon lezen, kregen de biervaten een brandmerk om de sterkte aan te geven. Het gebruikelijkste motief was een kerkelijk kruis: enkel, dubbel en drievoudig. Op de foto een Westmalle Trappist Tripel. Westmalle is de oudste trappistenabdij ter wereld.

Abdijbieren

Hoewel Oostenrijk en Duitsland bieren hebben geproduceerd in een half dozijn actieve abdijen en enkele kloosters, en nog veel meer met namen van lang verdwenen kloosters, hebben deze ongetwijfeld goddelijke brouwsels geen gezamenlijke stijl. De meeste zijn goede voorbeelden onverschillig welke lokale stijl.

In België echter bezitten zes trappistenabdijen eigen brouwerijen en hun producten zijn met elkaar verwant.

De Abbaye de Nôtre-Dame de Scourmont is de zetel van de beroemde Chimay-Trappistenbrouwerij.

De Abbaye de Nôtre-Dame de Scourmont is de zetel van de beroemde Chimay-Trappistbrouwerij.

Vroeger zullen zij elk donkere ales hebben geproduceerd in drie verschillende sterkten (de Trappistenabdij van Rochefort houdt deze traditie nog in ere). Deze benadering stamt af van het begrip dat elke partij graan driemaal kon worden beslagen voor de productie van een sterke ale, een alledaags brouwsel en een 'kleinbier'. (Deze gewoonte vindt haar weerslag in de Engelse pub 'The Three Tuns'.) Deze typerende reeks is in de loop der jaren verfijnd en omvat nu meestal zowel lichte als donkere bieren. De bleke brouwsels worden vaak 'blond' genoemd; de donkere zijn van gemiddelde sterkte, zo'n 6,5 à 7%. Het sterkste bier, tripel, heeft gewoonlijk nagisting op de fles en is verreweg het meest karaktervol. Veel van deze bieren worden gemaakt met bleke en donkere kandijsuiker, die vaak een rumachtig karakter geeft, en bijna alle zijn van hoge gisting.

Bière Brut is een type bier dat beginjaren 2000 geïntroduceerd werd. Hierbij wordt het bier gebrouwen à la méthode champenoise. Op de foto een Deus Brut, de bekendste vertegenwoordiger van deze stijl van kasteelbrouwerij Bosteels.

Bière Brut is een type bier dat beginjaren 2000 geïntroduceerd werd. Hierbij wordt het bier gebrouwen à la méthode champenoise. Op de foto een Deus Brut, de bekendste vertegenwoordiger van deze stijl van kasteelbrouwerij Bosteels.

Bière Brut

Dit is een nieuwe stijl, begin jaren 2000 geïntroduceerd door brouwers in Buggenhout bij Brussel. De vanouds bestaande kasteelbrouwerij van Bosteels heeft een bière brut genaamd Deus. De nieuw leven ingeblazen brouwerij van De Landtsheer heeft diverse variaties op dit thema in zijn Malheurreeks. Deze bieren zijn hooggegist en op fles nagegist met champagnegistcultures. Ze rijpen op fles, waarna het gistresidu wordt verwijderd volgens de méthode champenoise van draaien, bevriezen en dégorgement. Veel liefhebbers vinden dat deze bieren, door de wisselwerking van verfijndheid en zacht fruitige, kruidige complexiteit, meer karakter hebben dan de meeste champagnes. Ze ogen eleganter doordat zij hun kraag bijzonder goed behouden, pronkend met hun 'Brusselse kant', zoals de wijnen van Epernay en Reims niet kunnen.