Tweede Wereldoorlog: de slag aan de brug van Vroenhoven

De brug te Vroenhoven die een belangrijke rol speelde in de Tweede Wereldoorlog.
ons land - focus


Welkom in Limburg!

Inleiding en bronvermelding
Algemene Geschiedenis
's Lands Glorie
Bezienswaardigheden
Home
           
banner
Vlag Limburg

De brug te Vroenhoven die een belangrijke rol speelde in de Tweede Wereldoorlog.

10 mei 1940: het is 04.00. De Belgische posities zijn in staat van paraatheid sinds 00.30. Net vˇˇr en op de brug zijn anti-tankversperringen aangebracht. In bunker M (Sgt. Crauwels, Grenswacht) is het ontstekingsmechanisme voor de vernietiging van de brug in gereedheid gebracht. Langs de hoofdweg Maastricht-Tongeren heeft het 18e Linie zijn posities ingenomen.

Boven Maastricht vuurt het Nederlandse luchtafweer in alle hevigheid. De Belgische Grenswachters bemerken grote formaties vliegtuigen komende uit de richting Lanaye-Briegden. Tot hun ontsteltenis zien ze "grote geruisloze" vliegtuigen neerdalen. Na van hun verbazing te zijn bekomen beginnen de Belgen het vuur te openen op de landende zwevers. Temidden van het steunpunt van de 1/18.Linie komen er 7 neer, 3 landen op de Nederlandse oever en een 11e komt terecht aan de achterposten van de Cie. In bunker M belt Kp. Penneman de Grenswachtkazerne te Lanaken op. Hij krijgt er Lt. Boijen aan de lijn en vertelt wat er in Vroenhoven aan de gang is. De Lt. wil daarop de verdediging aan de brug van Veldwezelt verwittigen. De verbinding met bunker N is reeds verbroken; hij kan nog bunker C bereiken, maar daar zijn de verdedigers al in paniek, waarna ook deze verbinding uitvalt. Boijen verwittigt nu ook Lt. Cusseniers van de 5/18.Linie. Op hetzelfde ogenblik wordt de kazerne zwaar gebombardeerd, waarbij Cdt. Giddeloo en 20 Grenswachters omkomen.

In bunker M besluit Sgt. Crauwels de brug te laten springen. Hij ontsteekt de lont en brengt zich in veiligheid. Even later bedenkt hij zich en spoedt zich om de lont te doven. Maar ondertussen is Gfr. Stenzel er met doodsverachting in geslaagd om deze reeds te doven. Daarna wordt een holle lading geplaatst, die ontploft op het ogenblik dat Crauwels, gevolgd door 2 soldaten, aanstormt. Ze zijn alle 3 op slag dood. Langs het gat gooien de Duitsers explosieven naar binnen, die nog meer dood en vernieling zaaien.

De manschappen van de 1/18.Linie worden in de rug aangevallen. De 2 voorste peletons (O.Lt. Stevens en O.Lt. van Male de Ghorain) worden binnen het half uur uitgeschakeld. De Cie.Cdt., Kap.Cdt. van Beneden, is reeds van bij het begin van de aanval gesneuveld. Het ondersteuningspeleton van Lt. De Poorter bezwijkt rond 05.30. In amper anderhalf uur is de volledige 1/18.Linie uitgeschakeld.

Bunker A bevindt zich op ongeveer 600m ten zuiden van de brug. De kazemat wordt gehouden door O.Lt. Bertrand, een onderofficier en 17 soldaten; de bewapening bestaat uit 2 zware mitrailleurs op de benedenverdieping, 2 lichte op de bovenverdieping en 1 FM frontaal. Vlak naast de bunker landt een zwever. O.Lt. Bertrand probeert de bataljonscdt. te bereiken, zonder succes evenwel. Dan belt hij Eben-Emael op, waarbij hij verneemt dat het fort eveneens aangevallen wordt. Tenslotte telefoneert hij naar de kazerne van Lanaken, waar hij in het Duits wordt geantwoord !!

De Duitse para's uit de zwever zijn onmiddellijk op de bunker geklommen. Bengelend aan een ketting laten ze een brandgranaat binnenvallen langs de noordelijke schietopening aan de bovenverdieping. Verschillende verdedigers lopen brandwonden op. Dezelfde procedure wordt gevolgd aan de zuidelijke opening. De manschappen haasten zich naar beneden, maar ook daar wordt een brandgranaat binnengegooid. Met springladingen worden nu de gepantserde deuren geforceerd. Door een hevig luchtbombardement verlaten de Duitsers de bunker, er van uitgaande dat hij toch geneutraliseerd is. De Belgische soldaten, waarvan de meesten verbrand zijn, kunnen ijlings de uitgerookte kazemat verlaten en vluchten tot in de stellingen van de 7/18.Linie. Op dezelfde manier wordt bunker B vernietigd en het garnizoen gevangen genomen.

De 2., 3. en 7/18.Linie kennen een terugtocht met wisselend succes. De 6/18.Linie (Kap.Cdt. de Leu de CÚcil) bezet het dorpje Heers via 6 steunpunten. O.Lt. Ansquer, die met zijn peleton de kasseiweg naar Vroenhoven bezet, bemerkt rond 06.15 Duitse para's. De Cie.Cdt. beveelt meteen een tegenaanval, waarvoor O.Lt. Ansquer zich met zijn peleton vrijwillig meldt. De para's worden zowat 800m achteruit geslagen. De Duitsers krijgen echter luchtsteun, waardoor de Belgische infanteristen het steeds moeilijker krijgen, mede door een prangend gebrek aan munitie. Tegen de avond blijven nog slechts 2 steunpunten over: de commandopost (CP) van de Cie. en de stelling van O.Lt. Ansquer. In de ochtend van de 11e mei worden nieuwe Duitse aanvallen verwacht. Omstreeks 06.00 is het zover. Er wordt stand gehouden tot 07.15. Dan zijn de posities van O.Lt. Ansquer volledig omsingeld. De officier verlaat al schietend zijn loopgraaf, maar even later is zijn lichaam doorzeefd met kogels. Zijn manschappen geven zich over. De CP vecht nog door tot 08.30. Dan is alle munitie verschoten en een charge met de bajonet is volledig nutteloos.

Dertig minuten na de landingen is alle explosiegevaar voor de brug geweken en kan ze vrij gebruikt worden voor het verkeer. Ten westen van de brug wordt het terrein in een perimeter van 600m gezuiverd, waarbij een aantal Nederlandse soldaten wordt gevangen genomen. Het bruggenhoofd ten oosten van de brug wordt beschermd door zwakke Duitse eenheden. Om 05.15 strijken nieuwe eenheden para's neer als versterking. Vanaf 08.00 wordt een sectie Flak toegevoegd aan het bruggenhoofd, die met haar batterijen enkele zwakke Belgische tegenaanvallen verijdeld. Maar ook de Belgische artillerie mengt zich in de debatten. Er komen 4 bombardementen, namelijk omstreeks 09.20, 11.00, 19.30 en tijdens de nacht.

Intussen wordt het bruggenhoofd ononderbroken versterkt. Rond 11.50 komen infanteristen aan van het IR.111 vanuit Maastricht. Vervolgens om 17.00 en tenslotte rond 20.40. Dan kunnen de manschappen van Maj. Koch teruggetrokken worden naar Maastricht. Ze laten 7 doden achter en nemen 24 gewonden mee. Aan Belgische kant betreurt men 147 doden en worden er tussen de 280 en 300 soldaten gevangen genomen. De Duitse buit is rijk: 2 AT-kanonnen, 21 infanterie-kanonnen, 13 zware en 11 lichte mitrailleurs, 16 granaatwerpers, 350 geweren en grote hoeveelheden munitie.

Het bruggenhoofd wordt vanaf 11 mei uitgebreid met het I/12.SchŘtzen Reg. Vanaf 09.00 vallen alle Belgische posities in Duitse handen. Omstreeks 10.00 bereiken de Panzers Riemst, in de richting van Tongeren.