De Via Belgica

De Via Belgica is een Romeinse Heerbaan die liep van Boulogne-sur-Mer naar Keulen. In Riemst en zijn deelgemeenten zijn er nog vele sporen en verwijzingen naar deze weg terug te vinden.
ons land - focus


Welkom in Limburg!

Inleiding en bronvermelding
Algemene Geschiedenis
's Lands Glorie
Bezienswaardigheden
Home
           
banner
Vlag Limburg

De Via Belgica is een Romeinse Heerbaan die liep van Boulogne-sur-Mer naar Keulen. Omwille van zijn ligging tussen Tongeren (T) en Maastricht (M) zijn er in Riemst en zijn deelgemeenten nog vele sporen en verwijzingen naar deze weg terug te vinden.

De heirbaan Boulogne-Keulen of Chaussťe Brunehaut, tegenwoordig ook bekend als de Via Belgica, is de belangrijkste heerweg die de Romeinen in de Lage Landen aanlegden.

Hoewel omstreeks 10 v.Chr. delen van de weg door Romeinse soldaten werden heraangelegd als heirbaan, bestond de sintelbaan waarschijnlijk reeds als Keltische handelsroute. Daarop wijst ook de plaatsing van grafheuvels uit de Bronstijd en IJzertijd. Toen Julius Caesar in 57 v.Chr. de Belgen aanviel, volgde hij waarschijnlijk deze route, waarom men vermoedt dat de Slag aan de Sabis plaatsvond op de kruising van de Selle met deze weg, in en vlakbij het huidige dorp Saulzoir. Ook tijdens de Bataafse Opstand werd deze weg gebruikt door Romeinse troepen.

De weg was niet alleen belangrijk voor de verplaatsing van de Romeinse legioenen, maar ook voor haar bevoorrading. Daartoe werd in het vruchtbare Haspengouw de oudste stad van BelgiŽ, Tongeren, gesticht, op de kruising van deze weg met de Jeker. Vanuit dit legerkamp werden de soldaten die de Rijngrens bewaakten bevoorraad van graan uit Haspengouw. Boulogne-sur-Mer was de belangrijkste haven om naar Britannia te reizen, Keulen was een belangrijke stad aan de Rijngrens. Langs de weg werden Romeinse villa's, nieuwe nederzettingen en tumuli (grafheuvels) gebouwd.

Na de oudheid bleef de Via Belgica steeds in gebruik tussen de belangrijkste steden zoals tussen Tongeren, Maastricht en Keulen en werden de gedeelten ervan dicht bij deze steden ook nog wel onderhouden, maar andere gedeelten raakten langzamerhand in de vergetelheid. In Zuid-Limburg wil men de Romeinse weg zoveel mogelijk terug zichtbaar maken, in 2008 tekenden de gemeenten Maastricht, Meerssen, Valkenbeurg aan de Geul, Voerendaal, Heerlen en Landgraaf het Belvedereproject in Rimburg, met als doel het landschap en haar geschiedenis meer bekendheid te geven. Sindsdien zijn delen van de oorspronkelijke weg onder meer in Maastricht en Voerendaal weer beter zichtbaar. In bijvoorbeeld Rimburg is tussen huisnrs 53 en 55 van de Broekhuizenstraat de sokkel van een Romeinse mijlpaal zichtbaar.

De route wordt nog altijd gedeeltelijk voor doorgaande wegen gebruikt: van Bavay tot Chapelle-lez-Herlaimont als de D932 van het Franse Noorderdepartement en de Belgische N563, en van Moxhe tot Emmaberg als de Belgische N69, N79b en N79 en de Nederlandse N278, N590 en een klein stukje van de N298. Voor de rest is de route als lokale weg in gebruik of onderbroken.

De huidige naam is in de 20e eeuw door archeologen bedacht. Hoewel Via Belgica grammaticaal correct is, is het geen goed Latijn.

In de Middeleeuwen werd het gedeelte tussen Amiens en Tongeren Chaussťe Brunehaut genoemd, naar een sage over de Frankische koningin Brunhilde van AustrasiŽ, waaraan de aanleg en het onderhoud van de heerwegen werd gekoppeld. Zo voltooide ze volgens de sage het werk van haar man, Sigebert. Chlotharius II wilde haar land inpikken en liet haar gevangennemen. Ze werd zonder kleren op een kameel gebonden, maar na drie dagen lijden was ze nog steeds niet dood. Daarop werd ze met haar haren, een hand en een voet aan een wilde hengst gebonden. Op de plaats waar Brunhilde werd teruggevonden, werd ter herinnering de Brunhildesteen of Pierre de Brunehaut opgericht. Dit is een menhir te Hollain (Doornik). In Bavay wordt haar veronderstelde wegenbouwkundige activiteit sinds 1872 herinnerd met een monumentje, dat ongeschonden een bombardement tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft doorstaan.

Tussen Tongeren en Maastricht ligt de N79 die via Herderen en Riemst loopt in de nabijheid van de Romeinse weg. Tussen Tongeren en Herderen lag de Romeinse weg iets zuidelijker, en ten oosten van Herderen naar Maastricht iets noordelijker van de N79. Ten zuiden van Herderen loopt er parallel aan de N79 een weg die thans nog de naam Romeinseweg draagt. In het zuidwesten van Maastricht in de wijk Daalhof wijst de Romeinsebaan nog op de weg. Aan de westkant van Herderen liggen even ten noorden van de Romeinse baan twee Gallo-Romeinse tumuli: bij de Vlijtingerweg en bij de De La Brassinnestraat.