ons dorp - focus


Welkom in Zelem!

           
banner
Zelem - Geografisch
Zelem - Historisch
Zelem - Bezienswaardigheden
Home
wapenschild zelem
Zelem - De Pastorie

Drie pastorijen

De gemeente Zelem kende in haar geschiedenis drie pastorijen. De eerste was en is nog steeds gelegen op de Kolenberg en genaamd "Hoeve Oude Pastorij", in de volksmond beter gekend als "Donkelhoeve". (kruising Steenbergstraat met Schomstraat) Deze hoeve werd tussen 1969 en 1972 gebruikt als filmlocatie voor het BRT-feuilleton "Wij, Heren van Zichem", verhalen over "De Witte van Sichem" en "Het leven van Herman Coene", geschreven door Ernest Claes. De hoeve behoorde in die verhalen toe aan boer Coene. In die tijd was de verblijfplaats van de pastoor steeds verbonden aan een hoeve die de pastoor moest voorzien van zijn dagelijkse levensbehoeften.

Hoeve "De Oude Pastorie" - in de volksmond beter gekend als Donkelhoeve, de naam die hoeve kreeg in de BRT-reeks "Wij, Heren van Zichem".

Hoeve "De Oude Pastorie" - in de volksmond beter gekend als Donkelhoeve, de naam die hoeve kreeg in de BRT-reeks "Wij, Heren van Zichem".

De tweede pastorij stond in de huidige pastorijtuin, ongeveer op dezelfde plaats als het huidige gebouw, alleen wat meer verwijderd van het kerkplein en iets dichter tegen de kerkhofmuur aan. De bouw ervan startte in juli 1833. Ze werd echter nooit naar behoren afgewerkt. In 1865 werd dan beslist om ze af te breken en er een nieuwe te bouwen.

Huidige pastorij

Pastorie Zelem Buitenaanzicht Nu

Pastorie Zelem buitenaanzicht (foto zomer 2013).

De bouw van de derde pastorij werd aangevat in 1865. De jaarsteen bovenaan in de zuidgevel herinnert ons eraan. Ze werd geheel op kosten van de gemeente, met een kleine toelage van de staat en de kerkfabriek gebouwd. Het bouwplan is van Herman Jaminé, provinciaal bouwmeester te Hasselt en tevens ontwerper van de St. Lambertuskerk van Zelem. De bouwwerken werden voltooid in 1868. Tussen 1868 en 1997 verbleven 7 pastoors in dit gebouw.

Inwonende pastoors

Gedenkplaat Dominicus Minten

Gedenkplaat Dominicus Minten.

Langs het graf van pastoor Essers bevindt zich ook nog een gedenkplaat ter ere van E.H. Dominicus Minten. Deze pastoor op rust, overleden te Zelem in 1899, was jarenlang pastoor van de parochie Zichem (Vlaams-Brabant). Ernest Claes baseerde zijn karakter Pastoor Munte uit Wij, Heren van Zichem, op deze pastoor. Spijtig genoeg werden er geen overblijfselen van de grafsteen van deze bekende pastoor teruggevonden (zoals de grafsteen van Pastoor Essers).

Na 1997 stond het gebouw een tijd leeg. Tijdens de bouw van de nieuwe gemeenteschool deed het dienst als kleuterschooltje. Daarna werd het een opvanghuis voor gezinnen in nood.

VZW De Pastorie

Kroegbaas Patrick achter zijn toog in Herberg De Pastorie.

Kroegbaas Patrick achter zijn toog in Herberg De Pastorie.

Door de nood aan een ontmoetingshuis verenigden in 2008 18 sociaal-culturele verenigingen zich in VZW De Pastorie. Hun doel is het bewaren van de pastorie als erfgoed en het organiseren van activiteiten en initiatieven die het dorp doen (her)leven.

Deze doelstellingen werden tussen 2008 en 2011 gerealiseerd met de steun van Stad Halen, PG Leader Haspengouw, Regionaal Landschap Lage Kempen, Provincie Limburg en Europa. De 4 pijlers die de basis van hun werking zijn: "ontmoeting, natuur, cultuur en toerisme". Het gerenoveerde gebouw werd geopend in november 2011, de herberg in januari 2012.

Veel meer informatie over VZW De Pastorie vind u op hun website.

© Heemkring Sint-Jansdal Zelem.

Grafsteen Pastoor Essers

1868 - 1874: Jacobus Essers
1874 - 1912: Leopold Grieten
1912 - 1929: Louis Hendrix
1929 - 1959: Leo Raes (Halenaar)
1959 - 1971: Karel Van Nooten
1971 - 1985: Jozef Ramaekers
1985 - 1997: Rik Coninckx

Vroeger was het de gewoonte dat de pastoor tegen de muur van zijn pastorie begraven werd. Tijdens de herinrichting van het kerkplein in de jaren '70 werd de verloren grafsteen van pastoor Essers teruggevonden en teruggeplaatst tegen de gevel van de pastorij (kant kerkplein - foto zal binnenkort vervangen worden door beter exemplaar).