Soedan - Fashoda-incident

Op de afbeelding de feitelijke koloniale invloedssferen in Afrika en de Franse en Britse expedities die leidden tot het Fashoda-incident.

Het stadje Fashoda aan de Witte Nijl in oostelijk Soedan was het exacte punt waar de Franse en Britse koloniale ambities elkaar troffen. De Britten ware eropuit om hun zuidelijke en Centraal-Afrikaanse gebiedsdelen te verbinden met de zojuist geannexeerde noordelijke gebieden in Egypte en Soedan. De Fransen wilden de handelsroute door de Sahara in handen krijgen om zo de westelijke gebiedsdelen met hun oostelijke bezittingen in de Hoorn van Afrika te verbinden.

Op 10 juli 1898 bereikte majoor Jean-Baptiste Marchand Fashoda en eiste het op voor Frankrijk. Hij was veertien maanden eerder, aan het hoofd van 150 Afrikaanse soldaten, vanuit Brazzaville in de Franse Congo vertrokken. Twee maanden later, op 19 september, arriveerde de veel talrijkere Britse strijdmacht, onder bevel van Kitchener, via de Nijl. Nog geen drie weken na zijn triomf bij Omdurman, was Kitchener niet in de stemming om compromissen te sluiten met een koloniale rivaal. Na enkele gespannen weken trok Marchand zich op 3 november, met tegenzin maar op bevel van Parijs, terug uit Fashoda.

De nieuwe Franse minister van Buitenlandse Zaken, Theophile Delcassé, ondertekende Frankrijks zwakke, verdeelde positie ten gevolge van de Dreyfusaffaire. Hij verzette zich met succes tegen de druk van nationalistische zijde om de oorlog met de Britten aan te gaan. Delcassé was uit op de vorming van een anti-Duitse alliantie en wist de crisis in maart 1899 op te lossen met een overeenkomst, waarbij werd afgesproken dat de Nijl de grens zou vormen van de Britse invloedssfeer in Afrika, en de rivier de Congo die van de Franse. Zijn diplomatieke aanpak maakte de oprichting van de Entente Cordiale mogelijk, de Brits-Franse alliantie die uiteindelijk de zege zou behalen tijdens de Eerste Wereldoorlog.